Kas Gücü Erkek Sağlığını da Etkiler

Bilgi Köşesi · Ağustos 2026 · ← Tüm yazılar

Erkeklerde ileri yaşta iki sorun sessizce birlikte ilerler: kas kaybı ve cinsel işlev bozukluğu. İkisi de "yaşlılıkla gelir" diye kabullenilir; ikisi de az konuşulur. Oysa Ankara Üniversitesi geriatri ekibinin araştırmaları bu iki sorunun ortak köklere sahip olduğunu ve birinin fark edilmesinin diğerini de görünür kılabileceğini gösteriyor.

Araştırma: Kas kaybı ve erektil disfonksiyon

Doç. Dr. Volkan Atmış'ın da yer aldığı ve geriatri polikliniğine başvuran 60 yaş üstü 193 erkeği kapsayan çalışmada, kas kaybı (sarkopeni) katılımcıların yaklaşık dörtte birinde, orta-ağır düzeyde erektil disfonksiyon ise yaklaşık yarısında saptandı. Çarpıcı bulgu şuydu: kas kaybı olan erkeklerin yüzde 71'inde orta-ağır erektil disfonksiyon vardı; kas kaybı olmayanlarda bu oran yüzde 42'ydi. Yaş ve eşlik eden hastalıklar hesaba katıldığında bile sarkopeni, orta-ağır erektil disfonksiyon olasılığını yaklaşık 2,7 kat artırıyordu. Kas gücü ve kas kütlesi ayrı ayrı incelendiğinde her ikisi de bağımsız olarak ilişkiliydi; yürüme hızı ise değildi.

Neden birlikte görülüyor?

Araştırmacılar nedensellik için ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor; ancak olası ortak mekanizmalar iyi bilinir:

• Damar sağlığı: Ereksiyon bir damar olayıdır; kas kaybı ise damar sertliği, hareketsizlik ve iltihapla iç içedir. Aynı damar hasarı her iki sistemi vurur.
• Hormonlar: Testosteron hem kas yapımını hem cinsel işlevi destekler; yaşla azalması ikisini birden etkileyebilir.
• Kronik hastalıklar ve ilaçlar: Şeker, tansiyon, kalp hastalıkları ve bazı ilaçlar her iki soruna katkıda bulunur.
• Hareketsizlik ve depresyon: Kas kaybı hareketi azaltır; hareketsizlik ve ruhsal çökkünlük cinsel işlevi de olumsuz etkiler.

Prostat şikâyetleri ve D vitamini

Aynı ekibin 193 erkekte alt üriner sistem şikâyetlerini (sık idrara çıkma, zayıf akım, gece kalkma) incelediği başka bir çalışmada, orta-ağır şikâyeti olanlarda sarkopeni daha sık görülse de istatistiksel olarak sarkopeni şikâyet şiddetini belirlemiyordu; buna karşılık düşük D vitamini düzeyi orta-ağır şikâyetlerle anlamlı biçimde ilişkiliydi. Yani "prostat şikâyeti" diye gelen erkekte D vitamini, kas ve genel sağlık birlikte değerlendirilmelidir.

Erkekler için pratik çıkarımlar

• Cinsel işlev bozukluğu, kalp-damar sağlığının erken bir uyarısı olabilir; utanılacak bir konu değil, hekime söylenecek bir bulgudur.
• Kas gücünü koruyan direnç egzersizi ve yeterli protein, yalnızca kası değil damar sağlığını ve genel işlevselliği destekler.
• Şeker, tansiyon ve kolesterolün kontrolü her iki sorunun ortak tedavisidir.
• Kullanılan ilaçların gözden geçirilmesi (bazı tansiyon, prostat ve depresyon ilaçları cinsel işlevi etkileyebilir) hekimle birlikte yapılmalıdır.
• Hormon tedavisi herkese uygun değildir; testosteron ölçümü ve tedavi kararı mutlaka uzman değerlendirmesi gerektirir.

Ne zaman geriatri uzmanına başvurmalı?

Cinsel işlev bozukluğuna kas güçsüzlüğü, yorgunluk, kilo ve kas kaybı, yürümede yavaşlama veya çoklu hastalık eşlik ediyorsa; ya da prostat şikâyetleri genel güçsüzlükle birlikte geliyorsa kapsamlı geriatrik değerlendirme önerilir. Bu değerlendirmede kas gücü, damar risk etkenleri, hormonlar, D vitamini ve ilaçlar bir arada ele alınır; gerektiğinde üroloji ile ortak plan yapılır.